Từ nửa cuối thế kỷ XIX, hoạt động xuất bản ở Nam kỳ nói chung và trung tâm Sài Gòn – Chợ Lớn nói riêng dưới thời Pháp thuộc là một lĩnh vực quan trọng trong đời sống văn hóa – xã hội của người dân “Lục tỉnh” lúc bấy giờ. Cùng với các ấn phẩm bằng tiếng Pháp được chính quyền thuộc địa phổ biến từ rất sớm, sự ra đời của Gia Định báo – tờ báo quốc ngữ đầu tiên ở Đông Dương – cùng với đó là những tiếp xúc, ảnh hưởng mạnh mẽ hơn của nền văn minh châu Âu, xuất bản phẩm bằng quốc ngữ ngày càng có vai trò quan trọng trong đời sống văn hóa – xã hội Nam kỳ, nhất là ở Sài Gòn – Chợ Lớn. Thêm nữa, ngoài một nền kỹ thuật in ấn hiện đại, một nền học thuật và cả tư tưởng ngôn ngữ đã sớm được du nhập vào Nam kỳ. Sắc thái có phần khác biệt đó của Nam kỳ cùng với chế độ chính trị thực dân tạo cho các sản phẩm của đời sống văn hóa – xã hội ở đây những đặc trưng mà cả chính quyền thực dân lẫn quảng đại quần chúng phản kháng nhận ra ở đó những “công cụ trấn áp” lẫn “công cụ yêu nước”. Nền văn học, báo chí quốc ngữ ở Nam kỳ do vậy mà trở nên đặc biệt đáng chú ý, một “mặt trận” tranh đấu thật sự trên bình diện văn hóa – tư tưởng giữa một bên là nhà cầm quyền thực dân và những người cùng lợi ích với họ với một bên là những nhà văn, nhà báo, học giả muốn thông qua sản phẩm văn hóa của mình truyền tải tinh thần dân tộc, cổ súy những giá trị mới, tiến bộ, nhân văn và khai phóng (Trích Báo cáo đề dẫn)
Với các bài báo cáo tham luận:
1. Sự ra đời và phát triển của hoạt động in ấn, xuất bản ở Sài Gòn – Chợ Lớn (1861 – 1914)
2. Những nhà in đầu tiên của người Việt tại Sài Gòn trong thời kỳ thuộc địa
3. Đóng góp của Báo Dân chúng đến sự phát triển chính trị ở Sài Gòn – Chợ Lớn (1938 – 1939)
Hội thảo đã thu hút sự quan tâm đặc biệt từ nhiều nhà khoa học, nhà nghiên cứu, học viên và nghiên cứu sinh. Trong buổi hội thảo, đã diễn ra nhiều cuộc trao đổi sôi nổi, với các ý kiến thảo luận được đưa ra mang tính chất khoa học cao và đa dạng.
